Wat wil jij weten over pgb en mantelzorg?

Is pgb iets voor mij? Welke nadelen zijn er aan verbonden? Hoe vraag ik pgb aan? Het antwoord op deze vragen en meer vind je in dit overzicht.

Om gevoel te krijgen bij wat het inhoudt om te werken met een persoonsgebonden budget (pgb) is het belangrijk om eerst goed stil te staan bij wat er dan allemaal van je gevraagd wordt en of dit bij je past. 

Werken met een pgb vraagt namelijk van je dat je:

  • de informatie van verschillende instanties goed kunt lezen en begrijpen
    Soms is deze informatie technisch of juridisch. Uiteraard zijn er ook instanties bij wie je terecht kunt als je er zelf niet uitkomt zoals Per Saldo, de landelijke belangenvereniging van mensen met een PGB. Deze organisatie heeft speciaal online trainingen ontwikkeld die voor jou behulpzaam kunnen zijn. Kijk op hun website voor hun aanbod; www.pgb.nl.
  • kunt plannen
    Zo moet je goed in de gaten houden welke documenten nodig zijn en wanneer deze bij instanties aangeleverd moeten worden. Ook moet je zorg kunnen plannen, welke zorgverlener is wanneer nodig? Daarnaast is het ook belangrijk dat je een overzichtelijke administratie bijhoudt.
  • goed kunt beschrijven welke zorg er nodig is en waarom deze zorg nodig is

  • kunt organiseren
    Als je zorg inkoopt met een PGB, wordt je een werkgever. Je moet zorgverleners vinden, je moet er voor zorgen dat zij bij je willen (blijven) werken, dat zij contracten krijgen en dat de salarisadministratie goed bijgehouden wordt. 
  • je zakelijk kunt opstellen
    Ook al ontwikkelt zich vaak een informeel contact met zorgverleners, het is belangrijk dat je je zakelijk kunt opstellen richting zorgverleners en instanties zodat je de belangen voor je naaste goed kunt behartigen. 
  • verschillende zorgverleners kunt coördineren en aansturen
    Het komt voor dat de zorg verleend wordt door een mix van formele zorgverleners en informele zorgverleners (mantelzorgers, familie, buren, etc.). Het is belangrijk dat ieder weet wat er van hem of haar verwacht wordt en dat betrokkenen elkaar niet in de weg lopen. Als je verantwoordelijk bent voor het PGB, is het belangrijk dat je alle betrokkenen kunt aansturen en ervoor zorgt dat je komt tot een sluitend zorgplan. 
  • goed kunt communiceren
    Als je verantwoordelijk bent voor zorg vanuit PGB, is het belangrijk dat je goed kunt communiceren met instanties (belastingdienst, zorgkantoor, SVB, etc) én met zorgverleners.
  • Overzicht kunt houden
    Zorgsituaties verschillen sterk, ook de complexiteit van de zorg die met PGB ingezet wordt verschilt sterk. Als je te maken krijgt met verschillende zorgverleners, verschillende wetten of formele partijen, kun je ook te maken krijgen met een wirwar aan informatie, taken en formulieren. Het is belangrijk dat je goed overzicht kunt houden, om te voorkomen dat je fouten maakt waar je later nadelen van ondervindt. 

Pgb-test

Wil jij weten of pgb iets voor jou kan zijn? Doe de pgb test van Per Saldo.

Met een pgb kies je voor het nemen van eigen regie over het leven en huur je zelf zorgverleners in en maak je afspraken over de zorg die zij komen geven. Dat vraagt e.e.a. van de zorgvrager en van jou als mantelzorger, zie de eerste vraag.

Bij zorg in natura hoef jij zelf weinig te regelen. De gemeente, het zorgkantoor of de zorgverzekeraar contracteert de zorgaanbieders en ondersteuning. Ook regelt de gemeente of het zorgkantoor de administratie daaromheen.

Bij welk loket je moet zijn, hangt af van de zorg die je naaste nodig heeft. Er zijn vier loketten. Ieder loket werkt weer anders. Zorgwijzer legt op een eenvoudige manier uit hoe de vier loketten werken en waar je rekening mee moet houden. 

Zie: Hoe kom ik in aanmerking voor het pgb?

Kom je er niet uit? Medewerkers van de Advieslijn van Per Saldo helpen je graag verder: 0900-7424857 (€0,20 per minuut). Deze lijn is open van ma t/m vrijdag van 10:00-17:00 uur. 

Zij kunnen je eventueel doorverwijzen naar het Juiste Loket. Dit loket is speciaal  voor mensen die zich van ‘het kastje naar de muur’ gestuurd voelen, niet weten waar zij voor zorg of ondersteuning naar toe moeten en hier vragen over hebben. Het Juiste Loket is tijdens werkdagen open van 10:00-17:00 en is bereikbaar op 030-7897878. 

Voor hulp kun je onder meer terecht bij een cliëntondersteuner, die denkt graag met jullie mee over de benodigde zorg en ondersteuning. 

Een cliëntondersteuner kan bijvoorbeeld helpen bij het voorbereiden van een (keukentafel)gesprek met de gemeente of zorgaanbieder over pgb. Een cliëntondersteuner kan jullie ook ondersteunen bij het voeren van dit gesprek. 

De diensten van een cliëntondersteuner zijn gratis en ze werken onafhankelijk, dus ze beslissen niet over de zorg die toegewezen wordt. Je gemeente kan je helpen bij het vinden van gratis cliëntondersteuning. Ook kun je hiervoor terecht bij organisaties zoals MEE (www.mee.nl) of Zorgbelang (www.adviespuntzorgbelang.nl). Ook mag je mensen uit je eigen netwerk vragen om te ondersteunen.

We raden het zeker aan om als mantelzorger bij het (intake)gesprek met je gemeente, zorgkantoor of zorgverzekeraar aanwezig te zijn omdat je als mantelzorger een goed beeld kan geven van de zorgsituatie. In het gesprek kun je bovendien aangeven welke bijdrage familie, vrienden en andere mantelzorgers al leveren of kunnen gaan leveren aan de zorg. 

Per Saldo en MantelzorgNL ontwikkelden cursussen die je helpen om je goed voor te bereiden op het indicatiegesprek:

Het is mogelijk om als mantelzorger betaald te worden uit pgb voor zorg die binnen de indicatie valt. Voor mantelzorgers en familieleden geldt een maximum tarief.

Als je zelf zorgverlener wordt van je naaste, moet je dit wel vastleggen in een overeenkomst. Deze zorgovereenkomst geldt voor partner en familieleden in de eerste of tweede graad (opa, oma, vader, moeder, broer, zus, kind kleinkind of een partner van een van deze familieleden). Voor deze overeenkomst geldt de arbo-wetgeving: niet meer dan gemiddeld 40 uur per week. 

Zie: model-zorgovereenkomst

Netto of bruto uitbetalen?

Als je als partner of familielid wordt betaald uit pgb, dienen er ook belastingen en premies hierover te worden betaald. Je hebt daarbij twee keuzes:

  • Netto uitbetalen: de SVB betaalt je een netto bedrag. De belasting en premies zijn dan al afgedragen aan de Belastingdienst.
  • Bruto uitbetalen: De SVB keert uit een bruto loon of een bruto vergoeding. Je bent zelf verantwoordelijk voor de afdrachten aan de belasting.
Meer informatie over betaling uit het pgb vind je op de SVB website

De nadelen zijn:

  • je bouwt geen pensioen op
  • als je zelf ziek wordt, is er niet zomaar vervanging
  • je krijgt geen geld bij ziekte of arbeidsongeschiktheid
  • je hebt bij werkloosheid geen recht op WW en bijstand (er zijn uitzonderingen)
  • je hebt geen inkomen meer als degene voor wie je zorgt wordt opgenomen of overlijdt

Als je als mantelzorger ook nog taken verricht waarvoor je niet betaald krijgt, ben je nog steeds mantelzorger.

Dus een moeder die 24 uur per week vanuit pgb betaald wordt voor de zorg van haar kind met een beperking maar daarnaast veel onbetaalde zorgtaken verricht, is nog steeds een mantelzorger. Maar een dochter die eens per week haar moeder verzorgt en voor deze uren een vergoeding ontvangt uit het pgb-budget van haar moeder, is echter geen mantelzorg als zij verder geen andere taken verricht.

Nee. De SVB zet de betaling stop zodra je ziek bent en je ontvangt ook geen begeleiding van de arbodienst.

Krijg je  inkomen uit pgb én ontvang je een uitkering? Dan moet je je inkomsten uit pgb doorgeven aan het UWV. Van het UWV hoor je of jouw pgb-inkomsten invloed hebben op de hoogte van je uitkering. Zorg ervoor dat je altijd eerlijk vermeldt wat je inkomsten zijn, als je deze verzwijgt riskeer je een boete van het UWV. 

In principe is dit mogelijk. Het is wel belangrijk om voorzichtig te zijn, omdat het mogelijk is dat je daardoor in een lagere arbeidsongeschiktheidsklasse komt of jouw uitkering volledig verliest. Bovendien ontstaat de mogelijkheid dat je dan niet langer verzekerd bent voor de WIA of WAO. Het is belangrijk om hierover op tijd contact op te nemen met het UWV.

Inkomsten uit pgb worden gezien als reguliere inkomsten. Volg je een mbo-opleiding of val je nog onder het oude stelsel van studiefinanciering voor hbo en universiteit? Dan mag je niet te veel bijverdienen. Anders moet je studiefinanciering terugbetalen. Dit geldt ook als je alleen een studentenreisproduct hebt. 

Onder het leenstelsel mag je wel onbeperkt bijverdienen. Het gaat om jouw verzamelinkomen of belastbaar loon. Als je de grens voor bijverdienen nadert, moet je jouw studiefinanciering en reisproduct stopzetten. Dat geldt dus ook voor inkomsten vanuit pgb. 

Als je als mantelzorger betaald krijgt vanuit pgb, bouw je over deze werktijd geen WW rechten op. Om deze reden kun je op basis van jouw inkomsten uit pgb geen uitkering aanvragen. Er is echter wel een uitzondering. Als je in de periode voordat je werkloos werd, mantelzorg verleend hebt en betaald werd vanuit het pgb, dan is het mogelijk dat het mantelzorgforfait op jou van toepassing is. Daarmee zou je toch recht hebben op een uitkering over 50% van de gewerkte uren.  

Ja, het is mogelijk onder bepaalde voorwaarden. Wil je meer hierover weten? Kijk dan op de website van het UWV. Of neem contact op met de Mantelzorglijn: 030 - 760 60 55 of mantelzorglijn@mantelzorg.nl.

Nee, mantelzorger of familieleden bouwen geen pensioen op over inkomsten vanuit pgb. 

Bezwaar

Ben je het niet eens met de beslissing over het persoonsgebonden budget (pgb)? Dan kun je hiertegen bezwaar maken. Dit doe je binnen 6 weken nadat je de beslissing hebt ontvangen van het zorgkantoor of de gemeente.  

De Zvw kent geen bezwaarprocedure. Als je niet eens bent met de indicatie (zorgplan) van de wijkverpleegkundige en/of beslissing van zijn zorgverzekeraar, kan je niet in bezwaar en beroep omdat de verzekeringsovereenkomst niet onder de Algemene Wet Bestuursrecht valt. Er is namelijk sprake van een privaatrechtelijke overeenkomst. Je kan een heroverweging indienen bij zijn zorgverzekeraar, die vervolgens zijn besluit moet heroverwegen. De termijn voor het indienen van een aanvraag tot heroverweging door de geschillencommissie bedraagt een jaar, te rekenen vanaf de datum van verzending van het besluit. De datum van ontvangst is bepalend. (artikel 114 Zvw, nader uitgewerkt in de polisvoorwaarden). Als je het niet eens bent met heroverweging of het langer dan 4 weken duurt voordat de verzekeraar reageert, kan je je wenden tot de Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen (SKGZ). 

CIZ

Centrum Indicatiestelling Zorg beoordeelt of je in aanmerking komt voor zorg uit de Wet Langdurige Zorg. 

Eigen bijdrage

Voor een pgb voor de Wlz, Wmo of Jeugdwet dient er vaak een eigen bijdrage betaald te worden. 

Keukentafelgesprek

Tijdens het keukentafelgesprek bespreek je met de gemeente hoeveel en welke zorg nodig is. Omdat de uitkomst van het gesprek bepalend is voor de zorg die je toebedeeld krijgt, is een goede voorbereiding essentieel. 

Modelzorgovereenkomst

Werken met een modelzorgovereenkomst is bij een pgb verplicht.  Ben je de partner of een familielid in de eerste- of tweede graad van de budgethouder of diens wettelijke vertegenwoordiger? Dan sluit je met de budgethouder een zorgovereenkomst met een partner of familielid af . 

PGB: 

Persoonsgebonden budget

SVB 

de sociale verzekeringsbank is de uitvoerder van volksverzekeringen in Nederland. 

Toekenningsbeschikking

Dit is een schriftelijke bevestiging van de gemeente of zorgkantoor van de toekenning van het PGB. In de toekenningsbeschikking vind je ook de hoogte en de looptijd van je budget.

Trekkingsrecht

Het trekkingsrecht houdt in dat betalingen aan de zorgverleners via de SVB lopen. Het PGB-budget wordt beheerd door de SVB.

WMO

Wet Maatschappelijke Ondersteuning

WLZ

Wet Langdurige Zorg

ZIN

Zorg in Natura

ZVW

Zorgverzekeringswet

Zorgkantoor

Zorgkantoren regelen zowel de zorg voor verzekerden die zorg in natura krijgen als voor budgethouders met pgb. Langdurige zorg die valt onder gemeenten (WMO/Jeugdwet) of onder de zorgverzekeraars (ZVW) voert het zorgkantoor niet uit. 

Zorgplan

In een zorgplan staan de afspraken die je met je zorgverlener maakt over je zorg en ondersteuning. Het doel van de zorg moet in het plan ook duidelijk naar voren komen. Dus waarom heeft iemand zorg nodig en wat moet er dan gebeuren om dit te realiseren.

Zorgprofiel

Mensen met een indicatie voor zorg uit de Wet langdurige zorg (Wlz) krijgen een zorgprofiel van het Centrum indicatiestelling zorg.  In het zorgprofiel staat op welk soort zorg iemand recht heeft. Bijvoorbeeld begeleiding, verzorging of verpleging. 

MantelzorgNL

Landelijke vereniging voor mantelzorgers

Per Saldo

De belangenvereniging voor mensen met een persoonsgebonden budget

Zorgverzekeraars Nederland

De belangenbehartiger van alle zorgverzekeraars

Het Juiste Loket

Het loket voor mensen die vragen hebben over de langdurige zorg of niet weten waar zij voor zorg of ondersteuning naartoe moeten. 

CAK

De publieke dienstverlener die voor de overheid regelingen uitvoert en zorgt voor de vertaling van wetten en regels naar persoonlijke en begrijpelijke dienstverlening. Met heldere en goed vindbare informatie geeft het CAK klanten inzicht in en overzicht van hun persoonlijke situatie. Hierdoor kan iedere klant zelfstandig de juiste keuzes maken.

Centrum Indicatiestelling Zorg

De organisatie die onderzoekt wie in aanmerking komt voor zorg uit de Wlz. 

Stichting Klachten en Geschillen

Regelhulp (Rijksoverheid)