Als mantelzorger wil je weten waar je rekening mee moet houden in de zorg voor jouw kwetsbare naaste; wat kan wel en wat kan niet?

Op deze pagina vind je antwoorden op vragen die wij binnen krijgen. Zit de informatie die je zoekt er niet bij, of wil je meer weten? 

Neem dan contact op met de Mantelzorglijn: 030 760 60 55 (werkdagen 9 – 18 uur), mantelzorglijn@mantelzorg.nl

Veelgestelde vragen over mantelzorg en het coronavirus

Deze lijst met veelgestelde vragen wordt dagelijks aangepast aan de laatste inzichten en/of uitgebreid. Check dus regelmatig onze website.

Op bezoek bij je naaste die zelfstandig thuis woont

De overheid raadde het de afgelopen periode af om bij mensen met een kwetsbare gezondheid en/of hogere leeftijd (70+) op bezoek te gaan. Aanvankelijk was de regel ‘ga niet’. Daarna werd de richtlijn ‘maximaal twee vaste bezoekers per oudere en/of kwetsbare naaste’.

Inmiddels is ook deze regel versoepeld. En mag je weer ‘gewoon’ (zonder beperking in aantal mensen) bij je kwetsbare en/of oudere naaste op bezoek gaan. Houd je daarbij wel aan de regels van het RIVM.

Dus ga alleen als je je fit voelt, en als je naaste die je bezoekt ook geen klachten heeft die wijzen op mogelijke besmetting met het coronavirus. Ook in huis en tuin van je naaste geldt: houd 1,5 meter afstand. Was je handen regelmatig en blijf thuis als je verkouden bent. De basisregels van het RIVM nog eens nalezen? Ze staan hier op een rijtje.

Ook al kun je weer op bezoek bij je naaste met een kwetsbare gezondheid en/of hogere leeftijd, de overheid geeft wel aan dat deze groep mensen extra voorzichtig moet blijven.

Veel maatregelen zijn sinds eind mei versoepeld, maar de gezondheid van je naaste blijft kwetsbaar en het virus kan nog steeds vervelend toeslaan. Die laatste twee zaken zijn niet veranderd sinds eind mei…

Vragen over een bezoek aan je naaste? Bel gerust even met de Mantelzorglijn voor advies.

Ben je zelf verkouden, heb je verhoging of koorts? Ga niet naar je naaste toe, maar ga op zoek naar alternatieven.

Zijn er bijvoorbeeld familieleden, buren, kennissen of vrienden die tijdelijk de mantelzorgtaken van je kunnen overnemen? Of misschien mensen die ze kennen via de kerk, sport)vereniging, ouderenbond of hobbyclub.

Je voelt je wellicht bezwaard om hulp te vragen, maar besef goed dat het belangrijk is dat jouw naaste geholpen wordt en dat veel mensen het juist fijn vinden wanneer ze concreet weten waarmee ze kunnen helpen. Vraag tijdig om hulp, wacht niet tot het echt niet meer gaat.

Ken je mensen aan wie je hulp kunt vragen maar heb je geen contactgegevens? Maak dan gebruik van social media. Meestal is een persoon snel gevonden bijvoorbeeld via Facebook of LinkedIn. Ken je niemand in de straat van je naaste? Doe een briefje door de brievenbussen in de straat en vraag om hulp.

Heeft je naaste thuiszorg? Neem dan met de thuiszorgorganisatie contact op en meld dat je momenteel niet bij jouw hulpbehoevende naaste mantelzorg kunt verlenen. Óf de thuiszorgorganisatie extra taken op zich kan nemen, zal afhankelijk zijn van de mogelijkheden van de organisatie.

Ook via het steunpunt mantelzorg in de woonplaats van je naaste en via het Wmo-loket van de gemeente kun je om hulp vragen. En in noodgevallen natuurlijk ook via de huisarts.

Zie daarnaast ook de landelijke initiatieven voor hulp onder het kopje ‘landelijke informatie, initiatieven en tips’.

Denk aan:

  • Bel vaker. Misschien kun je met een aantal familieleden en bekenden een rooster maken, zodat er iedere dag iemand met je naaste belt.
  • Maak eventueel gebruik van beeldbellen. Dit kan bijvoorbeeld via WhatsApp, Skype, Facetime, Zoom. Als je zelf niet zo goed thuis bent in het gebruik van deze middelen, vraag dan om hulp in je omgeving.
  • Op de site van Seniorweb lees je meer over beeldbellen
  • WhatsApp biedt vele mogelijkheden: stuur een spraakbericht, foto’s, filmpjes en breng zo wat levendigheid van je dag bij je naaste in huis.
  • Het Ouderenfonds heeft een helpdesk Welkom Online. Voor hulp bij beeldbellen en contact houden via social media.
  • Stuur post. Een kaartje of brief, tekeningen van de (klein)kinderen. Schrijf bijvoorbeeld over wat je vandaag gedaan hebt. Of over leuke herinneringen die je samen hebt, misschien omlijst met een een oude foto.
  • Is je naaste een beetje handig op een smartphone of tablet? Dan zijn er veel spelletjes die je samen op afstand kunt spelen, denk aan Wordfeud, Ruzzle of Patience.
  • Lees ter inspiratie ook ons nieuwsbericht over contact houden.

Zie voor meer informatie over de digitale manieren van contact houden de veelgestelde vragen in het onderdeel Digitale ondersteuning. Daar vind je linkjes naar uitleg over beeldbellen, online boodschappen doen en gebruik van social media.

Krijgt je zelfstandig wonende naaste meer bezoek dan wenselijk is in deze tijden van corona? En kan hij of zij – bijvoorbeeld door dementie of een verstandelijke beperking - zelf niet goed grenzen aangeven aan bezoekers? We ontwikkelden twee posters die je op het raam van je naaste kunt hangen. Zodat voor bezoek duidelijk is dat je naaste een kwetsbare gezondheid heeft. En bellen momenteel de voorkeur heeft boven fysiek bezoek.

Tip: wellicht kun je mensen die vaak bij je naaste op bezoek komen zelf ook even bellen om uit te leggen dat het heel fijn is als ze contact onderhouden. Maar dat het belangrijk is fysiek contact te beperken. En een belletje of kaartje door de bus nu een goed alternatief is. 

Er zijn twee poster: ‘Help verspreiding van corona te voorkomen!’ en ‘Bezoek me niet, bel me’. 

Je kunt ze hieronder gratis downloaden:

Je naaste in het verpleeghuis of in een andere zorginstelling

Bezoek verpleeghuizen

Het bezoekverbod in verpleeghuizen – dat 20 maart inging - wordt sinds 11 mei stapsgewijs versoepeld. Hierdoor kun je als mantelzorger je naaste onder bepaalde voorwaarden weer zien.

De planning is als volgt:

  • Van 11 tot 25 mei was er een pilot in 26 verpleeghuizen. Die is goed verlopen.
  • Daarom mogen vanaf 25 mei alle verpleeghuizen die voldoen aan bepaalde voorwaarden weer bezoek toelaten. De belangrijkste voorwaarde is dat op de afdeling waar bezoek langskomt niemand besmet is met het coronavirus. Ook moeten de afdeling afspraken maken over frequentie, tijdstip, hygiënemaatregelen rondom het bezoek. Per bewoner mag één vaste bezoeker komen.
    Verpleeghuizen hebben tijd nodig om de bezoekregeling goed uit te werken. Daarom kan het zo zijn dat in het verpleeghuis van je naaste bezoek niet gelijk vanaf 25 mei mogelijk is, maar iets later opstart. Minister de Jonge heeft aangegeven dat uiterlijk 15 juni in alle verpleeghuizen bezoek weer mogelijk moet zijn.
  • Vanaf 15 juni zijn ook weer meerdere bezoekers per bewoner welkom, mits het verpleeghuis hier klaar voor is en het veilig kan. 

Heeft iemand op de afdeling van je naaste corona? Dan mag er helaas geen bezoek komen. Pas als alle bewoners op de afdeling 14 dagen klachtenvrij zijn, mag de bezoekregeling (weer) worden opgestart.

Bij de Mantelzorglijn van MantelzorgNL komen vragen binnen over de duur en frequentie van het bezoek. Veel verpleeghuizen houden aan dat één keer per week een bezoek van een uur mogelijk is. Dit is echter niet landelijk geregeld.

Elke instelling mag zelf invulling geven aan de bezoekregeling en afspraken maken over hoe vaak en hoe lang bezoek kan komen. Bezoek hoeft niet beperkt te worden tot eens per week. Bewoners mogen bovendien weer een ommetje maken met de vaste bezoeker of een vrijwilliger. De afspraken moeten worden afgestemd met de cliënten- of patiëntenraad en de ondernemingsraad van de instelling.

ActiZ, Alzheimer Nederland, LOC, NIP, V&VN, Verenso en Zorgthuisnl maakten een handreiking aan de hand waarvan verpleeghuizen de bezoekregeling uitwerken.

Heb je vragen over de bezoekregeling van het verpleeghuis waar je naaste woont? Stem af met het afdelingshoofd of de locatiemanager. Of bel of mail met de cliëntenraad. De cliëntenraad is als vertegenwoordiger van bewoners en familie betrokken bij de versoepeling van de bezoekregeling en heeft regelmatig overleg met het management van de instelling. Ook als er dingen niet goed verlopen, kun je dit met de cliëntenraad bespreken.

Meer informatie over de bezoekregeling in verpleeghuizen

Rijksoverheid – vragen over het coronavirus en verpleeghuizen

Actiz – veelgestelde vragen bezoek verpleeghuizen

Dementie.nl – handreiking bezoek verpleeghuizen

Bezoekregeling gehandicaptenzorg

Waar mogelijk verruimen ook de instellingen in de gehandicaptenzorg per 25 mei de bezoekregeling. Zij doen dat in goed overleg met professionals, cliënten en mantelzorgers.

Op 15 juni moet er op alle locaties voor elke cliënt een bepaalde manier van bezoek mogelijk zijn.

Per 1 juli zijn met iedere cliënt, die in een instelling woont, afspraken gemaakt over logeren buiten de instelling. Dit betekent dat cliënten weer naar familie kunnen voor bijvoorbeeld het weekend.

Meer informatie

Rijksoverheid – vragen over het coronavirus en gehandicaptenzorg

VNG – veelgestelde vragen en handreiking versoepeling bezoekregeling

Het kan zeer ingrijpend zijn als je niet of maar beperkt op bezoek kunt bij jouw hulpbehoevende naaste. Probeer op alternatieve manieren contact te houden:

  • Bel vaker. Misschien kun je met een aantal familieleden en bekenden een rooster maken, zodat er iedere dag iemand met je naaste belt.
  • Maak eventueel gebruik van beeldbellen. Dit kan bijvoorbeeld via WhatsApp, Skype, Facetime, Zoom. Als je zelf niet zo goed thuis bent in het gebruik van deze middelen, vraag dan om hulp in je omgeving.
  • Op de site van Seniorweb lees je meer over beeldbellen:https://www.seniorweb.nl/artikel/videobellen-apps-...
  • WhatsApp biedt vele mogelijkheden: stuur een spraakbericht, foto’s, filmpjes en breng zo wat levendigheid van je dag bij je naaste in huis.
  • Het Ouderenfonds heeft een helpdesk Welkom Online. Voor hulp bij beeldbellen, contact houden via social media etc. Zie https://www.ouderenfonds.nl/helpdesk-welkom-online
  • Stuur post. Een kaartje of brief, tekeningen van de (klein)kinderen. Schrijf bijvoorbeeld over wat je vandaag gedaan hebt. Of over leuke herinneringen die je samen hebt, misschien omlijst met een een oude foto.
  • Is je naaste een beetje handig op een smartphone of tablet? Dan zijn er veel spelletjes die je samen op afstand kunt spelen, denk aan Wordfeud, Ruzzle of Patience.

Vraag zo nodig de instelling waar je naaste woont om te helpen het contact via de telefoon, WhatsApp of ander middel tot stand te brengen. Misschien is het mogelijk een vast moment op de dag af te spreken waarop er onder begeleiding contact is?

Zie voor meer informatie over de digitale manieren van contact houden de veelgestelde vragen in het onderdeel ‘Digitale ondersteuning’. Daar vind je linkjes naar uitleg over beeldbellen, online boodschappen doen en gebruik van social media.

Onder bepaalde voorwaarden kun je je naaste mee naar huis nemen. Hetverpleeghuis zal bijvoorbeeld beoordelen of het veilig en verantwoord is, voor je naaste en voor jou. En of thuis de medische en verpleegkundige zorg gegeven kan worden die nodig is.

Waar moet je aan denken?

Denk er goed over na voor je besluit je naaste in huis te nemen. En bespreek dit ook altijd uitgebreid met de zorginstelling waar je naaste woont.

Belangrijke onderwerpen om zelf over na te denken en met de zorginstelling over af te stemmen:

  • Is verhuizing van je naaste vanuit fysiek, medisch en psychisch oogpunt verstandig? 
  • Hoe groot is de kans op besmetting van je naaste als hij bij jou thuis woont? Kun je garanderen dat die minimaal is?
  • Hoe staat je naaste er zelf in?
  • Is er thuis voldoende mantelzorg beschikbaar? Verpleeghuiszorg is 24uurs zorg. Wat betekent dat het voor je naaste – ook bij een tijdelijke verhuizing naar huis – belangrijk is dat er 24 uur per dag iemand in de buurt is die zo nodig hulp en zorg kan bieden. Dat is intensief, en kan zeker als je naaste langer bij je woont een zware klus zijn. 
  • Wat als je zelf ziek wordt en/of besmet raakt met het coronavirus, kan iemand de mantelzorg voor je naaste dan van je overnemen? Zo ja, wie? Maak alvast afspraken.
  • Welke professionele zorg is er thuis nodig? En is die zorg te realiseren? In bepaalde regio’s is het momenteel lastig voldoende thuiszorg te krijgen.
  • Kan het verpleeghuis thuis zorgen benodigde materialen (bijvoorbeeld incontinentiemiddelen) leveren? En wie betaalt dat? Maak daar afspraken over met de zorginstelling en/of het zorgkantoor. De zorginstelling is niet verplicht de zorg thuis te regelen en te financieren. De afspraken die je onderling maakt worden meestal op papier gezet en ondertekend door jou en de zorginstelling.

Terugkeer naar het verpleeghuis

Als de zorg thuis toch te zwaar blijkt te zijn, is de kans aanwezig dat de zorginstelling je naaste niet opnieuw opneemt zolang de beperkende bezoekmaatregelen gelden. Dit om mogelijke besmetting van bewoners en medewerkers door je naaste te voorkomen.

Vraag je dus af of je de zorg thuis ook op langere termijn vol kunt houden. En of er hulptroepen beschikbaar zijn als jij ondersteuning nodig hebt.

Zorginstellingen dienen normaal gesproken een bewoner uit te schrijven als deze langer dan 14 dagen aaneengesloten niet in de zorginstelling verblijft. Op dit moment is er echter een speciale coronaregeling, waardoor bewoners het recht op terugkeer behouden. Maak hierover afspraken met de instelling en leg deze schriftelijk vast.

Bij terugkeer van je naaste in het verpleeghuis kan het zijn dat hij eerst twee weken in quarantaine moet. Zeker voor kwetsbare ouderen is twee weken een lange (en eenzame) periode.

Maak heldere afspraken

Nogmaals: denk er goed over na voor je besluit je naaste in huis te nemen, aangezien dit veel consequenties heeft.

Als je ertoe besluit: maak afspraken met de zorginstelling over verantwoordelijkheden en kosten. En overleg zo nodig ook met het zorgkantoor (waar financiering van de verpleeghuiszorg – ook in de thuissituatie – vandaan komt).

Weten onder welk zorgkantoor je naaste valt? Je kunt het opzoeken op de site van Zorgverzekeraars Nederland.

Waar kan je hulp krijgen?

Voor het regelen van zorg thuis kun je de hulp inroepen van een cliëntondersteuner Wlz. Ook een mantelzorgmakelaar kan helpen.

Meer informatie

Kijk bij Veelgestelde vragen op de website van Actiz

De meeste virussen leggen het loodje bij een temperatuur vanaf 60 graden. Maar naast temperatuur is wasmiddel een belangrijk wapen om een virus te doden. Wassen bij 40 graden in combinatie met een flinke hoeveelheid wasmiddel lijkt afdoende.

Lees voor meer informatie het artikel in de Volkskrant.

Vraag of het verpleeghuis de was voor je klaarzet in een gesloten zak, zodat je deze veilig mee naar huis kunt nemen. Raak het wasgoed zo min mogelijk aan, stop het direct vanuit de zak in de wasmachine (niet eerst in de wasmand). En natuurlijk: was na het aanraken van de vuile was uitgebreid je handen. 

Actiz – de branchevereniging van zorgorganisaties – zegt hierover op haar website:

‘Als er plek is kunnen nieuwe cliënten in principe in verpleeghuizen terecht. Er wordt altijd per cliënt gekeken wat in de betreffende situatie de beste oplossing is. Soms kan het beter zijn om een cliënt (nog) niet op te nemen.  Er wordt ook gekeken of de cliënt niet besmet is, of er voldoende personeel beschikbaar is dat veilig kan werken en of er geen mensen in het verpleeghuis al besmet zijn.’

Staat je naaste op de wachtlijst voor opname in een verpleeghuis en komt er een plaats vrij, overleg dan goed met je naaste, de familie, huisarts, specialist ouderengeneeskunde en de instelling wat op dit moment wijs is om te doen. Soms is het goed een opname uit te stellen, in andere gevallen is het nodig en belangrijk de opname door te laten gaan.

Houd voor informatie over de opnamemogelijkheden in verpleeghuizen de veelgestelde vragen op de website van Actiz in de gaten. Ook kun je altijd bellen met de zorginstelling waar je naaste op de wachtlijst staat om over jullie specifieke situatie te overleggen. 

Vanaf 25 mei mag je tijdens het bezoek aan je naaste weer samen gaan wandelen. Ook mogen de medewerkers en vrijwilligers weer met je naaste gaan wandelen buiten het verpleeghuis.

De regels die hierbij in ieder geval gelden:

  • Houd de richtlijnen van het RIVM aan.
  • Probeer daarbij ook zoveel mogelijk 1,5 meter afstand te houden van elkaar en van andere mensen op straat.
  • Vermijd drukke plekken. Is het ergens te druk om voldoende afstand te houden? Neem een andere route of ga terug naar het verpleeghuis. 

De afspraken over het wandelen maakt het verpleeghuis in samenspraak met de cliëntenraad en de ondernemingsraad. Er kunnen bij de instelling waar je naaste woont aanvullende afspraken zijn op bovenstaande regels.

De zorg bij je naaste thuis

Heb je hulp nodig bij de zorg voor je naaste? Kijk eerst wie in je eigen netwerk of in dat van je naaste kan helpen. Is daar onvoldoende ondersteuning te vinden, dan kun je bij onderstaande organisaties terecht.

Weet je niet precies waar je moet zijn voor hulp? Bel of mail met de Mantelzorglijn en we denken met je mee: 030 760 60 55, werkdagen 9 – 18 uur; mantelzorglijn@mantelzorg.nl 

Steunpunt mantelzorg

In elke gemeente is een steunpunt mantelzorg. Google op de naam van de gemeente waar je naaste woont en het trefwoord ‘mantelzorg’. Meestal vind je dan de naam en contactgegevens van de organisatie. Kom je er niet uit? Bel de Mantelzorglijn en we zoeken het voor je op.

Een steunpunt kent de lokale situatie goed, en kan je de weg wijzen naar hulp en ondersteuning in de woonplaats van degene voor wie je zorgt. Vaak bieden ze op dit moment zelf ook praktische hulp zoals boodschappen doen, medicijnen ophalen en de hond uitlaten

Vrijwilligerscentrale

Via de vrijwilligerscentrale in de woonplaats van je naaste is vaak veel praktische hulp mogelijk, zoals boodschappen doen, medicijnen ophalen, vervoer, klusjes in huis en tuin. Bel en stel je vraag!

Afdeling Wmo of het sociaal wijkteam van de gemeente
Ook de gemeente kan veel hulp bieden. Op dit moment is persoonlijk contact maar beperkt mogelijk. Maar dat wil niet zeggen dat je geen hulp meer kunt krijgen. De afdeling Wmo of het sociaal wijkteam blijft telefonisch en per mail beschikbaar voor vragen.

Geef als er sprake is van spoed dit duidelijk aan, bijvoorbeeld omdat je zelf ziek bent en jouw hulpbehoevende naaste geen andere mensen heeft die kunnen helpen. 

Zorgkantoor
Woont je naaste thuis met een indicatie vanuit de Wet Langdurige Zorg (Wlz)? Dan kun je bij vragen over (extra) zorg en ondersteuning bellen met het zorgkantoor (in plaats van met de gemeente/Wmo/sociaal wijkteam).

Je kunt hier opzoeken onder welk zorgkantoor je naaste valt en wat de contactgegevens zijn.

Thuiszorg
Voor hulp bij persoonlijke verzorging, medicijnen toedienen en wondverzorging kun je terecht bij de thuiszorgorganisatie.

Huisarts
Wordt de zorg je echt teveel en is hulp via bovenstaande organisaties niet voldoende of niet beschikbaar? Of is doordat al het zorgen je boven het hoofd groeit sprake van een crisis? Bel dan je huisarts, hij kan je helpen bij het regelen van tijdelijke opvang als je de zorg even niet meer aan kan.

Daarnaast is de huisarts natuurlijk je aanspreekpunt voor alle medische vragen. 

Clientondersteuner of mantelzorgmakelaar
Hulp nodig bij het regelen van zorg of ondersteuning? Een cliëntondersteuner of mantelzorgmakelaar kan je daarbij helpen.

Informatie over cliëntondersteuning

Informatie over een mantelzorgmakelaar

Wil je meer informatie hebben over deze ondersteuningsmogelijkheden, of zoek je contactgegevens? Bel de Mantelzorglijn: 030 - 760 60 55.

Casemanager dementie
Is je naaste dementerend en is er een casemanager dementie die jullie begeleidt? Wellicht kan de casemanager ook helpen bij de knelpunten waar je deze weken als mantelzorger tegenaan loopt.

Particuliere organisaties
Er zijn steeds meer particuliere organisaties die ter ondersteuning van de mantelzorger hulp aan huis bieden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan lichte huishoudelijk werk, meegaan naar arts en ziekenhuis, boodschappen doen, gezelschap houden, hulp bij administratie, kleine klussen in en om de woning, tuinonderhoud, slaapdiensten, zorg voor huisdieren.

Je kunt rechtstreeks contact opnemen met de organisatie en aangeven welke hulp je wenst. Het uurtarief voor de diensten ligt meestal rond de 20 - 25 euro per uur.

De hulp van particuliere organisaties betaal je vaak zelf. Sommige verzekeraars vergoeden (een deel van) de kosten als je een aanvullende verzekering hebt. Neem contact op met jouw verzekeraar en vraag wat de mogelijkheden zijn. Heeft je naaste een indicatie via de Wmo, Jeugdwet, Wlz of zorgverzekeringswet, dan kan de inzet van een particuliere organisatie soms via een pgb vergoed worden. Daarnaast zijn de kosten mogelijk aftrekbaar van de belasting.

We noemen een aantal landelijk of regionaal opererende organisaties: www.saaraanhuis.nl | www.mantelaar.nl | www.seniorservice.nl | www.zorgmies.nl | www.fleurdedag.nl | www.homeinstead.nl|

Let op: dit is slechts een selectie. Google op ‘particuliere thuiszorg’ of ‘vervangende mantelzorg’ en de naam van de woonplaats waar degene voor wie je zorgt woont. Je ziet dan welke particuliere organisaties in de regio actief zijn.

Of kijk op informatie van de Rijksoverheid over de zorg voor thuiswonenden 

Een overzicht van de hulp die je kunt krijgen is ook te vinden in de Zorgladder Mantelzorg

In deze moeilijke tijd is het belangrijk dat de mensen die het meeste de hulp nodig hebben, die ook krijgen.

Als je de mogelijkheid hebt om tijdelijk huishoudelijke taken over te nemen, dan is het goed om dat te doen.

Als het gaat om verzorgingstaken, zoals douchen, steunkousen aantrekken en medicijnen toedienen, moet je minimaal goede informatie krijgen van de thuiszorgorganisatie. Daar hoort ook bij dat je weet wie je kunt bellen bij de thuiszorgorganisatie als je vragen hebt over de verzorgingstaken.

Ga altijd in gesprek met de thuiszorgorganisatie als je twijfels hebt over of jij de zorg kunt geven die van jou wordt gevraagd.

Op de website van samen Beter Thuis vind je instructievideo’s over het verzorgen en verplaatsen van je naaste.

Tips voor samenwerking met de thuiszorg:

  • Bel de wijkverpleegkundige om te overleggen over de zorg als je vragen hebt.
  • Toon ook begrip voor de zorgverleners. Z doen hun best en kunnen door de drukte wel eens iets vergeten.
  • Denk na over hoe het met jou gaat en hoe lang je de (extra) zorg kunt volhouden.  Vul bijvoorbeeld de 3 minutencheck in en bespreek dit met de wijkverpleegkundige of huisarts. 
  • Vertel duidelijk welke zorg jij of een andere mantelzorger wel en niet kunnen doen.
  • Vraag om een goede overdracht op papier.
  • Vraag of je bepaalde handelingen kan leren, eventueel per telefoon, beeldbellen, via instructiefilmpjes of op papier.
  • Spreek evaluatiemomenten af, bijvoorbeeld een vast moment, 1 keer per week.

Als jij je onzeker, onveilig of overbelast voelt of als je naaste achteruitgaat, bespreek dit met de wijkverpleegkundige of huisarts. 

De herindicatie voor thuiszorg verloopt via de coördinerend wijkverpleegkundige van de thuiszorgorganisatie waar je naaste de zorg van krijgt.

Het huisbezoek kan vervangen worden door een telefonische (her)indicatie. Ook is het mogelijk dat de herindicatie, als de zorginzet niet veranderd is, met drie maanden wordt verlengd. Wanneer de crisis voorbij is, vindt een huisbezoek plaats om de verlenging te toetsen en als nodig een nieuwe herindicatie in gang te zetten. Let op, als de zorginzet is veranderd – meer of minder wordt – moet je dat wel aangeven bij de wijkverpleegkundige. 

Bij algemene vragen over een pgb kun je bellen met de Mantelzorglijn. Vaak kunnen we je goed op weg helpen.

Heb je specifiekere vragen? Neem dan contact op met Per Saldo, de belangenvereniging voor mensen met een persoons gebonden budget. 

Lees ook de adviezen van Per Saldo over het pgb in tijden van corona en volg hun nieuwsberichten.

Andere informatiebronnen

Rijksoverheid – veelgestelde vragen pgb

SVB – coronamaatregelen pgb
Per saldo Hulpgids – zoeken zorgaanbieder die via het pgb werkt

Pgb Wlz: regels tijdelijk versoepeld

De regels voor een pgb in de Wlz zijn tijdelijk versoepeld. De maatregelen gelden tot 1 juni 2020. Belangrijkste aanpassingen:

  • Meer uren zorg inkopen bij een zorgverlener waar de budgethouder al een contract mee heeft
  • Vervangende zorg inzetten
  • Doorbetalen van zorgverlener, ook als deze tijdelijk geen zorg kan leveren
  • Gecoördineerde aanvraag voor beschermingsmiddelen, zoals handschoenen en mondkapjes

Zie de website van Zorgverzekeraars Nederland voor meer informatie.

Als je zelf niet meer kunt zorgen, dan moet iemand anders de zorg van je overnemen. Dit kan onverwachts zijn.

Het is dan handig als alle informatie over medicijnen, allergieën, belangrijke telefoonnummers, instructies voor de verzorging op papier staan. 

Je kunt uit voorzorg vast een overzicht maken aan de hand van een checklist.

Je kunt de checklist ook bestellen als invulboekje.

Natuurlijk kun je ook zelf in een notitieboekje de meest belangrijke zaken over de zorg en ondersteuning van je naaste opschrijven.

Naast het maken van een overzicht, kun je ook alvast nadenken over wie de zorg van je over kan nemen. En met deze personen afspraken maken.

Het ministerie van VWS heeft op 16 april vier richtlijnen uitgebracht over de zorg voor kwetsbare mensen die zelfstandig thuis wonen:

Mantelzorgondersteuning, zie ook de Zorgladder Mantelzorg die hierop is gebaseerd
Dagbesteding
Huishoudelijke hulp
Hulpmiddelen

Onze collega-organisatie Alzheimer Nederland maakte een heldere samenvatting van de richtlijnen.

Meer informatie over de zorg voor je naaste thuis:
Rijksoverheid.nl – de vier richtlijnen
Rijksoverheid.nl - Vragen over het coronavirus en zorg voor thuiswonenden

Heb je vragen over de richtlijnen? Bel, Whatsapp of mail de Mantelzorglijn: 030 -760 60 55 of mantelzorglijn@mantelzorg.nl!

Bescherming en testen

Sinds 18 mei komen ook mantelzorgers in aanmerking voor persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM). Dit hangt samen met het testbeleid voor mantelzorgers. Als je thuiswonende naaste besmet lijkt te zijn met COVID-19 moet hij/ zij worden getest, en kun je als mantelzorger jezelf met beschermingsmiddelen beschermen tegen besmetting. 

Wie komen er in aanmerking? 

Mantelzorgers die intensieve zorg verlenen aan kwetsbare mensen met (symptomen van) COVID-19 èn waarbij de afstand van 1,5 meter niet kan worden aangehouden vanwege de noodzakelijke verpleging en verzorging. 

Intensieve zorg is zorg voor meer dan 8 uur per week en langer dan 3 maanden.

Als je naaste COVID-19-klachten heeft, dan werkt het alsvolgt:

  • Je naaste neemt contact op met de huisarts of  met  een infectie-arts van de  GGD. De huisarts komt op huisbezoek of de test wordt afgenomen door een (mobiele) testvoorziening in de regio. Lees meer informatie over testen op coronavirus.
  • Tot de testuitslag bekend is, kan je als mantelzorger met een elektronisch recept van de huisarts of de GGD, op naam van je naaste, een korte termijn pakket PBM  gratis ophalen bij de apotheek. Dit pakket bevat: handschoenen en chirurgisch mondneusmaskers, bril, schorten en flacon desinfectans.

Dan zijn er twee opties: 

  1. Als de testuitslag van je naaste negatief is, dan zijn de PBM voor jou als mantelzorger niet meer nodig. 
  2. Als de testuitslag van je naaste positief is stelt de huisarts of de GGD een elektronisch recept op, op naam van je naaste, waardoor je als mantelzorger bij de apotheek een lange termijn pakket PBM kunt halen, of thuis kunt laten brengen. Ook dit pakket is gratis. 

We krijgen via de Mantelzorglijn veel vragen over mondkapjes. Hieronder geven we je antwoord op de meestgestelde vragen. Voor meer informatie: zie de websites van de Rijksoverheid, het RIVM en de Consumentenbond (zie einde tekst).

Medische en niet-medische mondkapjes

Er zijn twee soorten mondkapjes:

  • Medische mondmaskers, zoals een FFP2 masker of chirurgisch mondmasker IIR, moeten voldoen aan Europese richtlijnen en kwaliteitsstandaarden. Ze zijn geschikt voor gebruik in de zorg.

  • Niet-medische mondkapjes kun je zelf kopen of maken. Je draagt ze niet ter bescherming van jezelf. Een niet-medisch mondmasker kan bij goed gebruik het risico verkleinen dat druppels uit jouw mond en neus worden verspreid in je omgeving en zo je naaste besmetten. Het is geen vervanging van, maar een aanvulling op de geldende hygiëneregels van het RIVM (afstand houden, niesen in je elleboog, handen wassen etc.).

Wanneer is een mondkapje nodig?

Het RIVM geeft aan dat mondkapjes in het dagelijks leven niet nodig zijn als je 1,5 meter afstand houdt en de hygiënemaatregelen goed opvolgt. Uitleg hierover vind je hier. Uitzondering hierop is het openbaar vervoer, waar vanaf 1 juni mondkapjes verplicht zijn.

Bij de zorg voor iemand die besmet is met het coronavirus is het wel belangrijk om beschermende materialen als mondkapje, handschoenen, bril en schortte gebruiken. Dat gebeurt in de zorg. Gebruik ook in de thuissituatie als je voor een naaste zorgt die (mogelijk) besmet is beschermende materialen.

Hoe kom ik aan mondmaskers?

Je naaste (mogelijk) besmet: mondkapjes via de huisarts en apotheek

Is je naaste die zelfstandig thuis woont (mogelijk) besmet met corona, verzorg je hem of haar en kun je daarbij niet altijd de 1,5 meter afstand houden? Dan komt je naaste in aanmerking voor beschermende materialen via een recept van de huisarts of GGD. Je leest er meer over in dit nieuwsbericht en bij de vorige vraag in het onderdeel ‘Testen en beschermende materialen’.

Overige situaties: mondmaskers zelf kopen of maken

Voor alle overige situaties – bijvoorbeeld voor gebruik in het OV - geldt dat je zelf een niet-medisch mondmasker moet kopen, of zelf kunt maken.

Kopen kan inmiddels op verschillende plaatsen, bijvoorbeeld bij drogisten en supermarkten. Ook online zijn er veel mogelijkheden. De Consumentenbond maakte een lijst van betrouwbare websites . Let op: de webwinkels op deze lijsthebben het Thuiswinkel Waarborg Keurmerk. Dit geeft aan dat dit betrouwbare verkooppunten zijn. Het zegt niks over de kwaliteit van de mondkapjes.

Meer informatie

Op de volgende websites vind je heldere en betrouwbare informatie over mondkapjes:

Website Rijksoverheid – veelgestelde vragen over het gebruik van mondkapjes

Website RIVM – mondkapjes en handschoenen

Consumentenbond - Mondkapjes tijdens de coronacrisis

De PBM worden voorzien van een bijsluiter. Daarin staat beschreven hoe om te gaan met de middelen, bij het aan- het uitkleden. 

Of bekijk de instructiefilmpjes:

Of bekijk de instructiefilmpjes op MantelzorgNL.

Meer informatie

Site Rijksoverheid – informatie over het gebruik van mondkapjes

Moet ik naar de dokter?

Via de app ‘Moet ik naar de doker’ kun je checken of het nodig is dat je bij klachten als verkoudheid of koorts contact opneemt met de huisarts.

OLVG corona app

Het OLVG (ziekenhuis in Amsterdam) ontwikkelde de ‘OLVG corona app’.Deze is bedoeld voor mensen die gezondheidsproblemen hebben die mogelijk door het coronavirus worden veroorzaakt.

In de app kun je dagelijks eenvoudig gezondheidsgegevens doorgeven. Bijvoorbeeld hoeveel je hoest, of je kortademig bent en wat jouw temperatuur is. Je krijgt binnen 48 uur een bericht van het medisch team. Als er medische reden toe is, neemt het team binnen 24 uur contact met je op. Ook kunt je zelf aangeven dat je gebeld wilt worden.

De app is nog niet in heel Nederland beschikbaar. Op de site van het OLVG kun je lezen in welke regio’s de app beschikbaar is, voor wie de check bedoeld is en hoe je je kunt aanmelden.

Ja dat kan. Vanaf 1 juni kan iedereen met klachten – volwassenen en kinderen - zich laten testen op het coronavirus.

Bel 0800 -1202 voor een afspraak

Heb je klachten zoals verkoudheid, hoesten, verhoging of plotseling verlies van smaak en geur? Bel het landelijke nummer 0800 – 1202 van de GGD en maak een afspraak voor een test op een testlocatie bij jou in de buurt. Je hoeft niet eerst naar een (huis)arts voor een doorverwijzing.

Het telefoonnummer is 7 dagen per week, van 08.00 uur tot 20.00 uur bereikbaar. Zorg dat je je Burgerservicenummer (BSN) bij de hand hebt als je belt.

Let op: heb je ernstige klachten of val je onder de risicogroepen dan loopt het testen niet via bovenstaand telefoonnummer van de GGD. Meld je dan direct bij je (huis)arts of de huisartsenpost. Risicogroepen zijn bijvoorbeeld mensen boven de 70 jaar, hartpatiënten, longpatiënten en mensen met diabetes. Je vindt het overzicht van risicogroepen op de website van het RIVM.

Bekijk de video 'Iedereen met klachten kan zich laten testen op het coronavirus' op YouTube.

Testen heeft overigens alleen zin wanneer je klachten hebt. En de test kan alleen laten zien of je corona hebt op het moment dat de test wordt afgenomen. Je kunt niet laten onderzoeken je eerder corona hebt gehad.

Wanneer moet je 0800-1202 NIET bellen?

  • Als je klachten passend bij het coronavirus gehad hebt maar nu niet meer hebt (de GGD test niet of je het coronavirus hebt gehad).

  • Als je vragen hebt over het coronavirus en geen afspraak wilt maken voor een test. Bel dan naar 0800-1351.

  • Als je zware klachten hebt. Bel dan met je huisarts of huisartsenpost.

  • Als je klachten passend bij corona én andere aandoeningen hebt. Een chronische ziekte bijvoorbeeld of kanker. Bel dan met je huisarts of behandelend arts.

  • Bel bij levensbedreigende spoed altijd 112.

Kinderen testen

Heeft je kind klachten passend bij het coronavirus? Dan kan je kind getest worden. Ook hiervoor kun je via 0800-1202 een afspraak te maken.

Kinderen van 12 tot en met 17 jaar moeten toestemming geven voor de test. Daarom vraagt de medewerker van het afsprakennummer het kind om aan de telefoon te komen om toestemming te geven.

Kinderen van 16 en 17 jaar mogen zelf een afspraak maken via 0800-1202.

Meer informatie

Lees meer over het testen op de website van de Rijksoverheid.

We krijgen vragen van mantelzorgers die vermoeden dat ze met het coronavirus besmet zijn geweest en inmiddels hersteld zijn. Ze zouden graag getest worden op de aanwezigheid van antistoffen. Zodat ze zeker weten dat ze niet meer besmet kunnen worden en ook hun hulpbehoevende naaste niet meer kunnen besmetten.

Hoe zit dat, is testen op antistoffen en immuniteit al mogelijk?

Onderzoekers bekijken momenteel welke antistoffen-test het meest betrouwbare resultaat geeft. En onderzoeken of het hebben van antistoffen ook betekent dat je het virus niet meer kan krijgen en dat je hier niet meer ziek van kan worden. Mogelijk hebben mensen met milde klachten minder antistoffen, waardoor ze niet volledig beschermd zijn tegen het virus.

Kortom, het testen op antistoffen en immuniteit zit in de onderzoeksfase. Het (betrouwbaar) testen van mantelzorgers op antistoffen en immuniteit is nog niet mogelijk.

Meer informatie over het testen op antistoffen en immuniteit:

Digitale ondersteuning

Speciaal voor mantelzorgers zijn er slimme zorgoplossingen die in deze tijd goed van pas komen. We geven een paar voorbeelden:

Zorg van Nu heeft actuele informatie, gerelateerde zorgoplossingen en extra financiële mogelijkheden bij elkaar op één pagina. Daarnaast zijn er ook tips en handreikingen voor digitale vaardigheden opgenomen.

Kijk op de website van Seniorweb voor informatie over digitale mogelijkheden. 

Heb je een vraag over videobellen of andere computergerelateerde vragen? Dan kun je op werkdagen tussen 09.00 en 12.00 (tijdelijk gratis) contact opnemen met de vrijwilligers van PCHulp (onderdeel van Seniorweb) via 0800 - 0506. Tussen 9.00 en 10.30 uur is het meestal rustig en word je snel geholpen.

Werk en mantelzorg

Als je voor een naaste zorgt die een kwetsbare gezondheid en/of hoge leeftijd heeft, dan wil je die natuurlijk niet besmetten. Maar als je werk hebt waar je (enig) risico loopt op besmetting, kan de combinatie werk en mantelzorg een lastige zijn.

Beschermende maatregelen

Kun je niet vanuit huis werken, zorg dan dat je in ieder geval zowel thuis als op je werk de richtlijnen van het RIVM zo optimaal mogelijk naleeft. En beperk zo het risico op besmetting van jezelf en je naaste tot een minimum. Houd 1,5 meter afstand van anderen en was regelmatig je handen. 

Je mag jouw werkgever vragen om voldoende beschermende maatregelen te nemen.Denk aan afspraken over afstand houden, aanpassing van je werkplek, extra ontsmettingsmiddelen, frequentere schoonmaak van toiletten en deurklinken.

Bij werk in winkels: schermen bij de kassa en contactloos betalen.

Op scholen een goed hygiëneprotocol, in de zorg voldoende beschermende materialen.

Merk je dat mensen op je werk (collega’s, klanten, ouders, patiënten) zich niet houden aan de beschermende maatregelen, meld dit bij jouw leidinggevende.

Bespreek je zorgen

Maak je eventuele zorgen bespreekbaar bij jouw werkgever en benoem dat je zorgt voor een hulpbehoevende naaste. Misschien kun je afspreken dat jij zoveel mogelijk afgeschermd werkt of andere taken krijgt, en dat je extra schoonmaak- of desinfectiemiddelen kunt gebruiken.

Mogelijk kun je met familie en vrienden afspreken dat zij extra zorgtaken voor hun rekening nemen, zodat jij thuis 1,5 meter afstand tot je naaste kunt houden.

Je kunt niet weigeren om naar je werk te gaan. Maar het is voor niemand prettig als er spanning ontstaat, dus maak jouw zorgen vooral bespreekbaar.

Vraag je werkgever om zijn of haar hulp. Maak je je te veel zorgen? Mogelijk kun je dan gebruik maken van een verlofregeling en/of neem je verlof op.

Bedenk dat het voor jouw werkgever belangrijk is dat jij er bent en dat het coronavirus niet heel snel uit Nederland weg is. Streef dus naar een oplossing die ook langere tijd is vol te houden. Blijf vooral voldoende voorzorgsmaatregelen nemen en ga door met je werk.

Meer informatie

Zie voor meer informatie het dossier werk en corona van het CNV.

Werk je in het onderwijs? Kijk op de site van de Algemene Onderwijsbond bij de veelgestelde vragen over onderwijs en het coronavirus. Of bezoek de site van de Rijksoverheid (veelgestelde vragen onderwijs).

Werk je in de zorg? Kijk op de site van je beroepsvereniging voor advies over je werk in tijden van corona. Of raadpleeg de informatie voor zorgprofessionals van het RIVM.

Kijk voor alle informatie over Werk & Mantelzorg bij het thema Werk en mantelzorg op deze site.

Of kijk in de Factsheet van Werk en Mantelzorg: Hoe combineer je werk en mantelzorg in tijden van corona?

Financiën

Wmo

Minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge heeft besloten dat Wmo-klanten in de maanden april en mei 2020 geen eigen bijdrage hoeven te betalen in verband met corona. Je naaste ontvangt over die maanden geen factuur.

De maatregel geldt niet voor Wmo-klanten die wonen in een instelling voor beschermd wonen of voor opvang.

Lees voor meer informatie het nieuwsbericht van het CAK.

Wlz

Of de eigen bijdrage verandert als je naaste met een Wlz-indicatie minder of andere zorg krijgt dan normaal, is afhankelijk van de situatie.

Op de webpagina van het CAK met informatie over het coronavirus staan onder het kopje ‘Wlz’ een aantal veelgestelde vragen over de eigen bijdrage Wlz.

Staat je vraag hier niet bij? Neem dan contact op met het CAK.

Zorgverzekeringswet

Voor thuiszorg (wijkverpleging) betaal je nooit een eigen bijdrage. 

Houd een lijstje bij van alle (extra) kosten die je maakt door de zorg voor je naaste. En bewaar bonnetjes, facturen en betalingsbewijzen. Mogelijk zijn de kosten aftrekbaar van de belasting. Zie ook www.meerkosten.nl/belastingvoordeel (let op: dit zijn de regels voor 2019; begin 2021 staande de afspraken voor 2020 online. Die zullen echter in grote lijnen overeenkomen met die van 2019).

Heb je een heel laag inkomen en extra uitgaven voor zorg? Soms biedt de gemeente uitkomst via bijzondere bijstand.

Landelijke informatie, initiatieven en tips

Ben je mantelzorger van iemand die de Nederlandse taal niet of niet goed beheerst? De volgende organisaties hebben informatie en interessante initiatieven rondom corona & anderstaligen op hun website staan:

Noom
Diverse initiatieven, waaronder een meertalige informatielijn voor migrantenouderen, overzicht websites met anderstalige informatie en instructies voor opstarten bel- of bezorgcirkel.

Pharos
Uitleg over de richtlijnen van het RIVM in verschillende talen, waaronder Arabisch, Chinees en Pools. Zie ook het overzicht van informatiematerialen in andere talen.

Rijksoverheid
Posters met richtlijnen in het Engels, Spaans, Arabisch, Papiamento, Papiamentu, Pools en Turks.

Nederlands Jeugd Instituut
Overzicht communicatiemiddelen voor anderstaligen, laaggeletterden, doven en slechthorenden en ouders en kinderen met Autisme Spectrum Stoornis.

Gemeente Amsterdam
Zeer uitgebreide lijst met websites en informatiemateriaal voor anderstaligen. Van Berbers en Papiamento tot Moluks en Surinaams.

Er zijn steeds meer initiatieven waar gezonde burgers zich aanbieden om de kwetsbaren te helpen. Hier kun je terecht voor praktische hulp en ondersteuning, zoals boodschappen doen, hond uitlaten of medicijnen ophalen.

Bijvoorbeeld:

Boodschappen en eten

Kan je naaste zelf geen boodschappen doen en is er niemand in de buurt die dat kan overnemen? Alternatieven:

  • Bestel boodschappen online en laat ze bij je naaste bezorgen.
  • Uitleg over online boodschappen doen:
    Boodschappen doen via internet
    Online boodschappen bestellen bij Albert Heijn
  • Supermarkten en slagers verkopen vaak kant-en-klaarmaaltijden.
  • Vraag mensen in de straat om boodschappen te doen. Ken je niemand in de straat van je naaste? Doe een briefje door de brievenbussen in de straat, vraag om hulp. Veel mensen willen graag helpen. Laat de boodschapper (jou of je naaste) een Tikkie sturen via Whatsapp om de kosten te verrekenen. Of maak het bedrag over. Geef nooit een pinpas mee, om misbruik te voorkomen. Betaal ook niet met contant geld, om besmetting te voorkom
  • Bel het lokale steunpunt mantelzorg of de gemeente: zij kunnen een vrijwilliger inschakelen voor boodschappenhulp.
  • Sommige restaurants verkopen nu ze gesloten zijn voor lunch en diner afhaalmaaltijden. Check de websites van de restaurants in de woonplaats van je naaste.

Eenzaamheid

Is je naaste eenzaam? Naast de alternatieve manieren om contact te houden (zie een eerdere vraag) kan je naaste bellen met:

Vervoer

Op de website van de Rijksoverheid vind je veel informate over de gevolgen voor het verkeer, vervoer en reizen door de uitbraak van het coronavirus.

Tot 1 Juli

Tot 1 juli geldt dat dat het onverstandig is om met mensen uit verschillende huishoudens in een auto te zitten als je onderling geen 1,5 meter afstand kunt houden.

Je kunt een boete krijgen als je met 3 personen of meer in de auto zit en geen 1.5 m afstand kunt houden (390 euro per persoon; 95 euro als je tussen de 13-17 bent).

Als jij belangrijke zorgtaken hebt, mag je deze regels overtreden. Je mag dus je moeder, oma of zorgbehoevende buurvrouw naar de dokter brengen of meerijden met een gehandicapt kind dat ook onderweg zorg nodig heeft.

Per 1 Juli

Per 1 Juli is het weer toegestaan om met mensen in de auto te reizen die niet tot hetzelfde huishouden horen.

Het advies is om dan een mondkapje te dragen. Kinderen t/m 12 jaar hoeven geen mondkapje te dragen, ook als zij niet tot hetzelfde huishouden horen. Het dragen van een mondkapje is een advies. Het wordt sterk aangeraden, maar je krijgt geen boete als je geen mondkapje draagt.

Maak zelf de afweging

Ook al mag je weer met personen uit een ander huishouden in de auto reizen, het blijft belangrijk dat je je eigen (medische) afweging maakt of het vervoer van je naaste per auto noodzakelijk is.

Vanuit gezondheidsperspectief neem je een zeker risico als je in een kleine ruimte zo dicht bij elkaar gaat zitten. Weegt dat op tegen de noodzaak van de autorit? Naar de huisarts of het ziekenhuis gaan is nodig en belangrijk. Een uitje vaak niet. Maar ook al heeft een uitje geen medische noodzaak, soms kan het belangrijk zijn voor het welzijn van je naaste er even uit te zijn en krijgt het uitje daardoor een bepaalde noodzakelijkheid.

Wees secuur in je afweging, neem geen onnodig risico en beperk autogebruik met kwetsbare naasten. Vraag je ook altijd af of er alternatieven zijn. Er samen op uit kan misschien ook lopend, maak bijvoorbeeld een ommetje (al dan niet met rolstoel) in de buurt en drink een kopje koffie op een (rustig) terrasje. 

Meer informatie

Website politie – met wie mag je in de auto zitten

Website Rijksoverheid – vervoer met de auto of taxi

Advies nodig?

Twijfelt u over wat wijs is in uw situatie? Bel de Mantelzorglijn (030 760 60 55; werkdagen 9 – 18 uur). We denken graag met u mee! 

Diversen

België heeft de grens met Nederland gesloten in verband met het coronavirus. Alle niet-essentiële reizen van en naar België zijn verboden.

Het verlenen van bijstand of zorg aan een oudere, minderjarige, gehandicapte of kwetsbare persoon, wordt door België gezien als een essentiële reden om te reizen.

Je mag dus voor mantelzorg de grens over.

Het is niet verplicht om schriftelijke documentatie te hebben die de reden van de reis rechtvaardigt, maar het wordt wel aangeraden.

Wees creatief, kijk wat je aan documenten, facturen, correspondentie over behandelingen en medische zaken kunt achterhalen.

Denk hierbij aan:

  • Indicaties voor thuiszorg, huishoudelijke hulp, dagbesteding, persoonlijke begeleiding vanuit de Wmo, Wlz, Jeugdwet, zorgverzekering. De indicatie zelf, of bijvoorbeeld correspondentie of facturen hiervan.
  • Brief van een huisarts of specialist over de medische situatie van je naaste. Vaak kun je bijvoorbeeld verslagen van een bezoek aan een specialist via het digitale dossier van jouw naaste bij de arts of het ziekenhuis downloaden.
  • Bevestiging van inschrijving als mantelzorger bij het steunpunt mantelzorg in de woonplaats van je naaste.
  • Verklaring van het steunpunt mantelzorg dat je daar bekend bent als mantelzorger.
  • Bewijs van ontvangst van de jaarlijkse mantelzorgwaardering of het mantelzorgcompliment.
  • Belgische huisartsen kunnen een attest opstellen waarmee je de grens over kunt.

Vanuit de Nederlandse zijde krijgen wij berichten dat je bij controle aan de Belgische grens moet aangeven naar wie je toegaat (naam + adres). Geef daarbij ook aan dat dit voor mantelzorg is. De Belgische politie controleert de adresgegevens. Zijn de gegevens correct, dan word je doorgelaten. In veel gevallen lijkt dit te werken, en zijn geen aanvullende papieren nodig.

Woont je naaste in Nederland en jij in België? Een kopie van het paspoort van je naaste en een briefje van een Nederlandse huisarts of andere zorgverlener dat je naaste mantelzorg nodig heeft, lijkt ook een optie te zijn om de grens te passeren.

Vragen? Bel met de Mantelzorglijn (030 760 60 55). Woon je in België, dan kun je ook overleggen met het Nationaal Crisiscentrum (0800/14 68 9).

Meer informatie

Website Rijksoverheid – grensstreek België

Loop je door jouw persoonlijke omstandigheden studievertraging op? Neem contact op met je studentbegeleider of decaan.

Die bekijkt wat er speelt, welke invloed dat heeft op je studie, hoe studievertraging of -uitval te voorkomen et cetera. Het gesprek is vertrouwelijk.

Wacht niet te lang met het opnemen van contact als jouw omstandigheden leiden tot vertraging. Dat is heel belangrijk. Zeker omdat voor sommige regelingen geldt dat je bijzondere omstandigheden binnen 14 dagen moet melden.

Voor studenten die door de coronacrisis te maken krijgen met studievertraging doordat ze mantelzorg verlenen, geldt dat zij in het hoger onderwijs aanspraak maken op het Profileringsfonds. De decaan kan je hierover informeren.

Lukt thuis studeren niet omdat het er te onrustig is of je geen goede werkplek hebt? Overleg dan ook met je begeleider, mentor of decaan. De onderwijsinstelling kan jou een plek bieden, bijvoorbeeld in een klaslokaal of bibliotheek. Daar kan je dan heen als het thuis niet gaat.

Lees ook het blog van Minou over haar ervaringen als studerende mantelzorger. 

Mantelzorgen in coronatijd valt niet mee. Zorgen voor een naaste met psychische problemen is normaal gesproken vaak al zwaar, door de coronamaatregelen komen hier extra moeilijkheden bij.

Blijf er niet mee rondlopen en praat erover, met familie of vrienden. Dat kan helpen.

Op de website van MIND voor mensen met psychische klachten en hun naasten vind je informatie over hoe je je naaste in deze periode kunt steunen en waar jij terecht kunt voor  een luisterend oor, lotgenotencontact of tips.

Kinderen van ouders met psychische problemen kunnen terecht bij KOPP KOV

Heeft je naaste professionele hulpverlening? Neem dan contact op met de hulpverleners en geef aan dat je je zorgen maakt over je naaste. Afhankelijk van de situatie kun je om advies vragen of om inzet van professionele hulp.

TIP: Ter voorbereiding van het gesprek kun je (kosteloos) de hulp inroepen van een familievertrouwenspersoon

Zie voor meer informatie ook de pagina over een naaste met psychische problemen

Top 10 tips

MantelzorgNL maakte samen met Ypsilon, Labyrint In Perspectief, Movisie, het Trimbos-instituut, MIND en het Landelijk Platform Psychische Gezondheid een top10 met tips voor mantelzorgers.

De tips gaan over afspraken met je naaste, over jonge mantelzorgers, over wat je kunt doen als jij of je naaste ziek wordt en over veiligheid. Maar ook over plezier maken en over goed voor jezelf zorgen. Een lijst met informatie en hulplijnen maakt de top 10 compleet.

Is je naaste somber of gespannen door het coronavirus? Of ben je het zelf? Praat erover met mensen in je omgeving. Of bel één van de hulplijnen.

Op de site van de Rijksoverheid vind je tips over het omgaan met somberte en stress. En ook een overzicht van hulplijnen. 

Om besmetting met het coronavirus te voorkomen, adviseert de overheid om met mensen buiten je huishouden minstens 1,5 meter afstand te houden.

Dit lukt natuurlijk niet wanneer je de rolstoel van je naaste duwt.

Het is zeker belangrijk en van waarde dat je naaste af en toe naar buiten kan. Om een frisse neus te halen (zoals Mark Rutte dat altijd noemt), er even uit te zijn en wellicht ook wat andere mensen te spreken.

Wanneer je de rolstoel van je naaste duwt en dus binnen de 1,5 meter afstand komt, is er meer kans op besmetting. Het is belangrijk dat je je dat realiseert. Maar als je voor het bezoek aan je naaste je handen wast, dat tijdens het bezoek ook (als mogelijk) af en toe doet, hoest en niest in je elleboog etc. dan is het risico beperkt is. En opweegt tegen wat het er even uit zijn brengt.

Een (niet-medisch) mondkapje dragen tijdens de wandeling kan, maar zoals je wellicht weet is er veel discussie of dat daadwerkelijk veel extra bescherming biedt. Niet afspraken als jij of je naaste verkouden bent, handen wassen etc. blijven de belangrijkste maatregelen om besmetting te voorkomen. En houd buiten het duwen van de rolstoel wel de 1,5 meter afstand aan met degene voor wie je zorgt.

Veel mensen zijn in de veronderstelling dat je een boete kunt krijgen als bij het duwen van de rolstoel geen 1,5 meter aangehouden wordt. Dat is echter niet het geval. Pas wanneer je buiten met drie of meer personen geen afstand houdt, mag er een boete worden uitgeschreven. Je hoeft dus niet bang te zijn voor een bekeuring (als je tenminste alleen met degene in de rolstoel gaat wandelen, en niet met meer personen).

Daarnaast zal een boa of politieagent zeker ook begrijpen dat je naaste er af en toe even uit wil en dat je bij het duwen van de rolstoel geen 1,5 meter aan kunt houden.

Ook voor mantelzorg gelden de richtlijnen van het RIVM:

Blijf zoveel mogelijk thuis

Ontvang zo min mogelijk bezoek, maximaal drie bezoekers tegelijk en houd ook binnen buiten gezinsverband 1,5 meter afstand tot elkaar.

Ga alleen naar buiten als dat nodig is

Voor werk wanneer je niet thuis kunt werken, voor boodschappen, een frisse neus of om iets voor een ander te doen. 

Ga niet op bezoek bij mensen van 70 jaar of ouder en mensen met een kwetsbare gezondheid. 

Ga zeker niet op bezoek als je hoest, niest, verkouden bent, verhoging of koorts hebt.

Als je naar buiten gaat, houd dan tenminste 1,5 meter afstand tot anderen 

Uitgezonderd gezinnen, huishoudens en kinderen tot en met 12 jaar. Houd 1,5 meter afstand van anderen. 

Zorg voor goede hygiënemaatregelen

Was je handen 20 seconden lang met water en zeep, daarna handen goed drogen; voordat je naar buiten gaat, als je weer thuis komt, als je je neus hebt gesnoten, voor het eten en nadat je naar de wc bent geweest.

Hoest en nies in de binnenkant van je elleboog

Gebruik papieren zakdoekjes om je neus te snuiten en gooi deze daarna weg en was daarna je handen.

Schud geen handen en zoen en knuffel niet met je naaste.

Corona. Wat nu?

Wat moet ik doen bij klachten?

Milde verkoudheidsklachten zijn: neusverkoudheid, veel niezen, loopneus, niezen, keelpijn en lichte hoest en verhoging tot 38,0 graden Celsius. Blijf in dit geval thuis en beperk het contact met andere mensen. Je hoeft de huisarts niet te bellen. 

Bij ernstige klachten, zoals koorts (meer dan 38 graden Celsius) en als je hoest of moeilijk ademt, dan kun je bellen met de huisarts. Als de klachten overeenkomen met COVID-19 word je niet meer standaard getest. Blijf bij deze klachten thuis, ook gezinsleden/huisgenoten moeten thuis blijven.

Lees meer op de website van het RIVM

Zorgladder Mantelzorg: wat als je de zorg niet vol kunt houden?

De Zorgladder Mantelzorg beschrijft voor welke ondersteuning je in aanmerking kunt komen als je het als mantelzorger echt niet meer redt.

Ga naar de Zorgladder Mantelzorg