Het coronavirus heeft een grote impact op mantelzorgers: sociaal contact is beperkt, dagbestedingen zijn gesloten, individuele ondersteuning thuis is vaak gestopt en de inzet van vrijwilligers is verminderd.

Mantelzorgers zijn meer thuis met hun naaste en hebben daarbij juist minder ondersteuning. De kans op overbelasting en ontsporing neemt daardoor toe. Mantelzorgers die het al zwaar hadden treft dit dubbel zo hard.

Houd mantelzorgers daarom goed in de gaten en zoek met elkaar naar oplossingen. Samen met mantelzorgers, professionals in de zorg, mantelzorgondersteuners en gemeenten.

Signalen en vragen die we krijgen delen we op deze pagina via Veelgestelde vragen.

Staat je vraag er niet bij? Heb je zelf een signaal? Of wil je van gedachte wisselen met een van onze adviseurs? Wij denken graag met je mee! Bel 030 659 22 22 of mail advies@mantelzorg.nl.

Veelgestelde vragen

Als consulent mantelzorg of sociaal werker sta je naast de mantelzorger over de gehele linie zoals in de zorgladder staat weergegeven.  

Van stap 1 (het geven van adviezen aan mantelzorgers thuis) tot en met stap 5 (het bijstaan in een crisis) blijf je in contact met de mantelzorger. Je rol verandert per stap op de zorgladder net als de interventies die gevraagd worden. Het merendeel van de mantelzorgers begeleid je op trede 1 en 2 van de zorgladder. 

Zie de Zorgladder Mantelzorg en richlijnen voor ondersteuning thuis

Ga een samenwerkingsverband aan met de gemeente, (vrijwilligers)organisaties en lokale initiatieven. Breng samen goed in de kaart waar welke hulp gevraagd kan worden. En neem indien mogelijk de regie rondom mantelzorgondersteuning in eigen hand. Bedenk wat jullie nog wel en niet kunnen organiseren. Maak afspraken met elkaar over waar en hoe probleemsituaties gemeld kunnen worden en wie de regie hierover voert.

Bel regelmatig met geregistreerde mantelzorgers, houd een vinger aan de pols en signaleer overbelasting. Is dat niet haalbaar? Mogelijk kun je met vrijwilligers belacties organiseren om mantelzorgers een luisterend oor te bieden en om te vragen welke hulp ze nodig hebben.

Verzamel signalen van mantelzorgers (waar lopen ze tegen aan, om welke groepen mantelzorgers gaat het, wat hebben ze nodig) en deel dit met de gemeente, lokale politieke partijen en samenwerkingspartners. Je kunt er ook een nieuwsartikel van maken, het delen via sociale media en oproepen tot hulp voor mantelzorgers die nodig is.

Bereid de mantelzorgers voor dat er een moment kan komen dat ze (tijdelijk) de zorg moeten overdragen. Help telefonisch met het in kaart brengen van eigen netwerk, en leg uit waarom tijdig vragen om hulp van belang is. Laat bij voorkeur alvast een checklist opstellen met de belangrijke gegevens en informatie over de zorgvrager.

Hiervoor kun je de Checklist tijdelijk overdragen van de zorg gebruiken.

Bekijk ook onze Tips voor overdragen van de zorg.

Maak regelmatig een nieuwsbrief met actuele informatie vanuit jouw gemeente en met landelijke informatie. Bijvoorbeeld zoals Mantelzorg Nijmegen dat doet. Nodig mantelzorgers uit om contact op te nemen en hulp te vragen. Je kunt ook gebruik maken van informatie van patiëntenorganisaties, zie het voorbeeld van Alzheimer Nederland op dementie.nl.

Op de website van MantelzorgNL publiceren we dagelijks de nieuw binnengekomen vragen van mantelzorgers, kijk daarom regelmatig op de website en/of plaats een verwijzing voor mantelzorgers op jullie website of in de nieuwsbrief.

Tegenwoordig is er online veel mogelijk, denk aan telefonisch, via een chatfunctie of Facebook. Vraag aan mantelzorgers wat zij willen. 

Overleg met vrijwilligers en stagiaires die als maatje op bezoek gaan bij ouderen, mantelzorgers of jonge mantelzorgers of zij hun contact telefonisch of via beeldbellen door kunnen laten gaan. Misschien hebben zij ideeën over andere vormen van hulp of aandacht, bijvoorbeeld om een kaartje te sturen, online een spelletje te spelen of boodschappen te doen.

Zie je knelpunten ontstaan die lokaal niet op te lossen zijn? Heb je ideeën of goede voorbeelden voor andere organisaties en MantelzorgNL? Geef deze signalen door aan de adviseur van MantelzorgNL van jouw regio of via advies@mantelzorg.nl.

Het advies van Veilig Thuis is contact op te nemen met de gemeente (sociaal (wijk)team), zij leggen contact met het desbetreffende gezin. Als de situatie erom vraagt maakt Veilig Thuis afwegingen welke interventie in te zetten en in welke vorm of digitaal of toch een huisbezoek. Ook kunnen zij zorgverleners inschakelen die wel een huis binnen gaan als ambulancepersoneel of politie.

Er ontstaan veel mooie initiatieven, maar helaas zijn er ook criminelen die misbruik maken van de situatie van kwetsbare mensen, zoals nepcollectanten, babbeltrucs en boodschappenhulp. Opsporing verzocht geeft voorbeelden en tips. Neem bij verdenking of misbruik contact op met de politie via 0800 – 6070 (Politie opsporingstiplijn, gratis) of 0800 – 7000 (Meld Misdaad Anoniem, gratis).

Verzamel actief de signalen waar mantelzorgers tegenaan lopen en zich zorgen over maken. Waar is de mantelzorger op dit moment het meest mee geholpen? Probeer in beeld te krijgen welke behoeften mantelzorgers hebben en deel met de gemeente hoe ook zij hier een rol in kunnen spelen. En breng het netwerk van mantelzorgers in kaart, zodat professionals contact met hen kunnen opnemen voor hulp. Let wel op AVG en vraag om toestemming om contact op te nemen.

Een lockdown is voor mantelzorgers vaak een schrikbeeld, omdat ze dan helemaal niet meer bij naasten op bezoek kunnen. Met de strengere maatregelen die sinds 23 maart van kracht zijn, is het gelukkig nog steeds mogelijk om langs naasten te gaan, die thuis wonen. Mits de richtlijnen van het RIVM gevolgd worden.

Het advies zou kunnen zijn dat de mantelzorgers met andere mensen in de omgeving van de hulpbehoevende naaste (familie, vrienden, buren) afspraken te maken over wie wat kan doen.

Ze kunnen denken aan:

  • Uitzoeken hoe boodschappen online besteld en afgeleverd kunnen worden bij de hulpbehoevende naaste.
  • Taken verdelen die op afstand gedaan kunnen worden, zoals het overleg met de Thuiszorg. Zorg ervoor dat jullie over de goede contactgegevens beschikken.
  • Afspraken maken over hoe jullie in contact met elkaar blijven.

MantelzorgNL heeft het ministerie van VWS verzocht om, als er een lockdown komt, mensen enige tijd te geven om de laatste maatregelen te nemen. Of dit mogelijk is, zal dan afhangen van de urgentie.

Daarnaast pleit MantelzorgNL er bij VWS voor dat als de overheid deze maatregel neemt er een uitzondering komt voor mantelzorgers die noodzakelijke zorg bieden voor de gezondheid van hun naaste.  

Verdiep je in de 5 stappen van de zorgladder met bijbehorende tips en adviezen.

Creëer een lokale invulling van de ladder en breng onduidelijkheden in kaart. Neem contact op met de gemeente en andere betrokken partijen en ga na welke informatie nodig is om de invulling van mantelzorgondersteuning in coronatijd compleet te krijgen.